دندان قروچه یا براکسیزم به معنی فشردن یا ساییدن دندانها است. تقریباً یک نفر از هر سه نفر از دندان قروچه رنج میبرد، و تقریباً ۱۰ درصد از این افراد نیز این کار را به حدی شدید انجام میدهند که دندانها به تکههای کوچکی تبدیل میشوند. این وضعیت در تمامی سنین از کودکی تا بزرگسالی مشاهده میشود و موجب آسیب شدید دندانها، اختلالات فک و سردرد میگردد.
با اینکه دندان قروچه میتواند در هر زمانی از روز رخ دهد، اما اکثر افراد این مشکل را در شب تجربه میکنند و بسیاری نیز نمیدانند که این عمل را انجام میدهند. یک متخصص دندانپزشک دندان قروچه را تشخیص داده و درمانهای لازم را برای جلوگیری از آسیب بیشتر به دندانها انجام میدهد.
دندان قروچه به معنی عمل ناآگاهانهی فشردن یا ساییدن محکم دندانها بر روی یکدیگر است. این مشکل به دو دسته تقسیم میشود؛ دندان قروچه در بیداری و دندان قروچه در خواب.
تفاوت این دو دسته این است که آسیب به دندانها در اثر دندان قروچه در شب معمولاً بسیار شدیدتر است. تفاوت اساسی دیگر آنها دلایل این اختلال و میزان شیوع آن است. زنان بیشتر از مردان دچار دندان قروچه در شب میشوند در حالی که دندان قروچه در بیداری در هر دو جنس بطور یکسان رخ میدهد.
دندان قروچه میتواند ناشی از عوامل مختلفی باشد.
دندان قروچه میتواند یکی از عوارض جانبی اختلالات روانی، استرس، اضطراب و سایر احساسات شدید باشد. تخمین زده میشود که تقریباً ۷۰ درصد از موارد دندان قروچه در نتیجهی استرس یا اضطراب هستند. دندان قروچه اغلب در افراد با شخصیتهای خاص تهاجمی، رقابتی یا بیش فعال مشاهده میشود.
گاهی اوقات این حالت مانند گاز گرفتن لب و گونه، ضربه زدن به دندان و گاز گرفتن و جویدن اجسام یک راهکار مقابلهای در برابر استرس یا اضطراب است.
بطور شایع نامرتبی دندانها در دندان قروچه نفش دارد. همچنین برخی شرایط فیزیکی دیگر مانند رفلاکس اسید معده به مری نیز میتوانند منجر به دندان قروچه شوند. دندان قروچه كودكان گاهی اوقات در واکنش به گوش درد یا درد ناشی دندان در آوردن میباشد. همچنین ممکن است مرتبط با مشکلات تنفسی در حین خواب باشد.
افراد مبتلا به اختلالات رشد و آسیبهای مغزی نیز ممکن است مستعد ابتلا به دندان قروچه باشند. در این موارد، دندانپزشک ممکن است جهت آرام کردن عضلات صورت تزریق بوتولیسم را پیشنهاد کند و یا یک وسیله محافظتی در هنگام خواب را توصیه نماید.
عوامل خطر دندان قروچه همچنین میتوانند از عوارض جانبی مصرف مواد روانگردان مانند تنباکو، الکل، کافئین و داروهای روانپزشکی برای اضطراب و افسردگی باشند.
دندان قروچه یا براکسیسم به خودی خود یک بیماری مستقل است، اما معمولاً به عنوان نشانهای از اختلالات اضطرابی و استرس شدید، نامرتبی دندانها (مالاکلوژن)، اختلالات خواب (مانند آپنه تنفسی) و یا رفلاکس اسید معده (GERD) بروز میکند. در موارد نادر نیز میتواند از عوارض برخی بیماریهای مغز و اعصاب یا عوارض جانبی داروهای ضد افسردگی باشد.
در طول زمان عوارض دندان قروچه ممکن است باعث آسیب دائمی به دندانها و درد ناراحت کنندهی دهان و صورت شود. در حین خواب نیروی دندان قروچه میتواند تا شش برابر بیشتر از فشار طبیعی گاز زدن در هنگام روز باشد یعنی تقریباً ۱۸۰ کیلوگرم بر سانتیمتر مربع، و همچنین تا ۴۰ دقیقه در ساعت نیز طول بکشد. عوارض آن عبارتند از:
عوارض دندان قروچه شدید شامل سایش شدید و نابودی مینای دندان، شکستگی دندانها و روکشها، تحلیل لثه و لق شدن دندانها میشود. همچنین فشار مداوم ناشی از آن به مرور زمان منجر به اختلال مفصل فک (TMJ)، قفل شدن فک، سردردهای مزمن صبحگاهی و دردهای انتشاری در ناحیه گوش و صورت خواهد شد.
دندان قروچه شامل فشار دادن فک بالا به روی فک پایین است. بخصوص در مواردی که این فشار شدید باشد، ممکن است کودک درد متوسط تا شدید فک، سردرد و گوش درد را تجربه کند. حتی اگر کودک از دندان قروچه در شب آگاه نباشد (و والدین نیز صدای آن را نشنوند)، وضعیت دندانها میتواند اطلاعات مهمی را در اختیار دندانپزشک اطفال قرار دهد.
دندان قروچه شدید در ابتدا معمولاً یک الگوی سایش بیش از حد را بر روی دندانها نشان میدهد. در صورتی که نامرتبی دندانها دلیل این مشکل باشد، ممکن است مینای دندان در نواحی خاصی دچار فرسایش شود. علاوه بر این کودکانی که دندان قروچه میکنند بیشتر مستعد شکستگی دندانها، درد صورت، آسیب لثه و حساسیت دمایی هستند. در موارد شدید، فشار مکرر و خشن میتواند منجر به شروع زودهنگام اختلال مفصل گیجگاهی فکی شود.
دندان قروچه در کودکان نوپا و خردسال شایع است و در اکثر موارد خود بخود تا سن ۱۳ سالگی متوقف میشود. هرچند در این مدت متخصص اطفال میتواند بطور مداوم تاثیر آن بر دندانهای کودک را کنترل کند و یک راهکار مداخلهای را ارائه نماید.
بهترین و سریعترین راه کنترل دندان قروچه در خواب، استفاده از نایت گارد (محافظ دهان شبانه) است که توسط دندانپزشک به صورت اختصاصی ساخته میشود. با این حال، برای درمان ریشهای دندان قروچه باید علت اصلی آن برطرف شود؛ اقداماتی نظیر مدیریت استرس، درمانهای ارتودنسی (برای رفع نامرتبی دندانها) و در موارد شدید تزریق بوتاکس به عضلات جویدنی (ماستر) از موثرترین متدهای درمانی هستند.
موارد خفیف دندان قروچه نیازی به درمان ندارند اما علائم متوسط تا شدید آن میتوانند موجب مشکلات طولانی مدت مانند درد فک، سردرد و آسیب به دندانها شوند و بنابراین نیاز به درمان خواهند داشت.
در صورتی که دندان قروچه ناشی از استرس، اضطراب یا اختلالات خلقی باشد، درمان این مشکلات میتواند باعث تسکین علائم دندان قروچه شود.
مشورت با دندانپزشک احتمالاً اولین مرحلهای است که باید در صورت تشخیص دندان قروچه در شب انجام داد. طی معاینات معمول، دندانپزشک علائم سایش دندان یا دیگر علائم دندان قروچه را کنترل میکند. وی سوالاتی در مورد وضعیت سلامتی، عادات و عوامل دیگر میپرسد که ممکن است منشأ دندان قروچه را مشخص کنند.
در صورتی که دندانها نامرتب باشند، احتمالاً دندانپزشک روشهای درمانی ارتودنسی را جهت اصلاح مشکل استفاده میکند. در مواردی که دندانها دچار آسیب قابل توجه شده باشند، ممکن است استفاده از یک وسیلهی دندانپزشکی مخصوص در هنگام شب توصیه شود تا از فشردن دندانها بر روی هم یا حداقل آسیب دندانها جلوگیری کند.
اسپلینت و محافظ دهان معمولاً توصیه شدهترین نوع برای کنترل دندان قروچه است. باید توجه داشت که اسپلینتها دندان قروچه را درمان نمیکنند بلکه تنها نوعی محافظت برای دندانها میباشند. اسپلینت که در هنگام خواب استفاده میشود دندانها را جدا از هم نگه داشته و از آسیب ناشی از فشردن دندانها جلوگیری میکند و همچنین مانع تولید صدایی میشود که ممکن است خواب اطرافیان را مختل کند.
ابزار حرکت فک پایین به جلو (MAD) شبیه به محافظ دهان هستند زیرا بر روی دهان قرار میگیرند. هر چند به جای اینکه از قرار گرفتن دندانها روی یکدیگر جلوگیری کند، فک پایین را کمی به طرف پایین فشار داده و زبان را به جلو میکشد. این ابزار یک درمان دندانپزشکی متداول برای وقفه تنفسی در خواب میباشد زیرا زبان را در جلو نگه میدارد و مانع از قرار گرفتن آن در راه تنفسی میشود. نشان داده شده است که این ابزار در درمان دندان قروچه چه همراه با وقفه تنفسی باشد چه نباشد، موثر عمل میکنند.
برای رزرو نوبت یا دریافت مشاوره جهت درمان دندان قروچه، میتوانید با کلینیک دندانپزشکی دکتر بهزاد امیری اندی تماس بگیرید.
011-32204017 || 0911-7777-922
info@dr-behzadamiri.com
کامپوزیت دندان در مازندران بهعنوان یکی از سریعترین روشهای اصلاح طرح لبخند، انتخاب افرادی است که به دنبال تغییر محسوس اما غیرتهاجمی ...
اگر به دنبال کامپوزیت دندان در بابل هستید، این مقاله میتواند راهنمای خوبی برای شما باشد. کامپوزیت دندان یکی از روشهای کمتهاجمی و ...
لمینت دندان در بابل و مازندران – بهترین روش برای زیبایی لبخند لمینت دندان در بابل _ زیبایی لبخند شما به هماهنگی ...
ایمپلنت فوری یکی از روشهای مدرن و سریع برای جایگزینی دندانهای از دست رفته است که در شهر بابل و استان مازندران با ...